rimatmag: Laud

Laud

lakay
Sarita ni LORENZO G. TABIN


Timek 1

AMMOK nga addakayo ditoy a biag sumurok a pitopulo a tawenen ti napalabas. Ngem sa la in-inut a simken iti panunotyo iti in-inut a panagbukar ti nakemyo.

Sinursurotkayo iti sadino man a napnapananyo. Amin nga aramidyo. Amin a katkatawayo. Amin a sakit ti nakemyo a gubuayen ti pannakapaay. Amin a balligiyo. Amin a ragsakyo. Manipud iti saklot dagiti nadungngo nga innayo. Iti sappuyot ti manangngaasi a daga a nakaipasngayanyo.

Saanak a naaw-awan iti biagyo.

Ngem adu ti gundaway a diyo maamiris ti kaaddak iti sibayyo. Wenno manmano ket ngata nga umagibasak iti isipyo. Nangruna no agsagsagrapkayo iti nabuslon a parabur.

Awan ngamin ti timekko a mangngegyo. Awan ti ladawak a makitayo. Tapno koma kanayon a malaglagipdak.

Ta diak pagrebbengan ti mangipinta iti bukodko a ladawan. Saan a siak ti mangipangngeg iti timekko.

Dakayo ti rumbeng a mangbukel iti ladawak, uray no iti panunotyo laeng. Dakayo ti mangtimud iti timekko, nga agbalin a dayyeng wenno ayug iti puso ken panunotyo. Ta ti ladawak ken ti timekko ti agbalin a paratignay iti tunggal darikmat iti unos ti panagbiagyo.

Ngem ania ti ar-aramidenyo?



Pakauna

KASLA adda timek a mangyar-arasaas kaniak... agpayso gayam a dika pay nakadigos!" Nailansa ni Tang Mike iti ridaw ti kuarto ni Tang Dave. "Playboy sa manen ‘ta basbasaem?" Siniraratna ti magasin a kurkuridemdeman ni Tang Dave iti iking ti kamana. Naiwangwang ti venetian blind iti daya ket nagaragaag ti naisapaw a buok ti gayyemna a nangtallikud iti tawa.

"AARP Modern Maturity." Linidlid ni Tang Dave dagiti matana.

"Napintas daytoy nga artikulo maipanggep iti kapanunotan ni Kofi Annan. Kunana: ‘You don't hit a man on the head when you've got your fingers between his teeth.'

"Sinno dayta a Kofi Annan?"

"Isu ti agdama a Secretary General ti United Nations. Kapaminduanan ti agtakem. Lakay metten ngem nagkaykaysa dagiti kameng ti UN a nangpili manen kenkuana apaman a naawatna ti premiona a Nobel Peace. Isaksakitnatayo nga... adun ti tawenna... Agbasaka ngamin met sagpaminsan tapno dinaka maadaywan ti panawen. Adayon ti nakaarusam, Miguel..."

"Mike, kunam kadi lattan, ta addata ngaruden ditoy America. Naikupinen daydi Miguel. Computer age sa ti awagdan ti panawen ita... ken lakay, kunam kadi lattan. Apay, aya, ket lakayka met a talagan. Pitopulomon."

"Pampanunoten ni Kofi Annan ti masakbayan ti sangalubongan a panaglakay..."

"Ti kunam, matengngelna ngata ti panaglakay? Maisublina ngata ti pitopulom idi agkabannuagka pay?"

"Saan, ngem maikkannaka iti namnama nga agragsak kadagiti nabati pay nga aldaw a panagud-udaudmo itoy a biag."

"Ay siay, inka ketdin agdigos ket ti papananta. Amangan no nalipatamon," inkanuskos ni Tang Mike iti teltelna ket timmallikuden.

Minulenglengan pay ni Tang Dave ti basbasaenna sakbay nga inkupinna. Imparabawna ti magasin iti lamiseta iti sikigan ti kamana. Immanges iti nauneg a timmaliaw iti daya a sinanguan ti tawa ti siledna. Inwangwangna itayen ti venetian blind ngem dina linuktan ti nakatangep a sarming a rikep ti tawa. Uray no kasta, nabatad a makitana ti nadalus a langit iti daya. Ken ti globe willow tree iti abagatan-a-daya ti apartmentda. Nakapagbulongen ti narukbos a kayo ket nagminaren ti panagsinanlubong ti sukogna.

Serserrek ti Abril ket dandanin agngalay ti Spring wenno Panagsusulbod a maysa kadagiti uppat a panawen iti America.
Timmakder ni Tang Dave. Nagkayang a nagdeppa. Sa naglagtolagto. Nagbilang. Sa nagpug-apug-aw.

"Ania man ti..." Timmungraraw ni Tang Mike. "Apo, aya, ta dikanto la mauma nga agek-eksersais!"

"Pangpaatiddog iti biag, Mike. Pangpaatiddog," kinuna ni Tang Dave a dina tinaliaw ni Tang Mike.

"'Nia ti kayatmo? Abutem ti tawen ni Metusalem? Purawton ti wak!"

"'Mom, aya, no agmilagro?" Saan nga insardeng ni Tang Dave ti aramidna.

"Sus!" Nagkanuskos ni Tang Mike. "Ammom no apay a maan-anusanka?"

"Gapu ta maan-anusanka."

"No! No! Gapu ta padaka a Saluyot! Ken agpadata iti gasat. Dimo kadi mapampanunot no apay a nairanrana la unay ti panagtugmok ti dalanta ket naglawa ti America? No di la nakapimpiman ti langam idi damoka a makita idiay City Park... No dika inawis, pagyanam koma? Kalpasan ti panangpatapuak kenka ti ubing a Puraw nga asawam... Ngem bay-amon ti napalabas... ipapanta laengen nga agpadata a nagasat iti panagtugmok ti dalanta. Malagipmo a kunak idi, nga adu ti mayat nga umay makikabbalay kaniak, ngem managpiliak a tao? Idi damo pay la a makitaka, ammokon nga agkapudosanta. Ngem, ne, umaldawen. Dika pay namigat..."

"Apay ngata, Mike, a magusgustuan dagiti lallakay a lagipen ti napalabas?" Pinarimriman ni Tang Mike ni Tang Dave.

"He!" Kinusilapan ni Tang Mike ni Tang Dave. "Aggunaykan, kunak... kaska la ubing a dagdagdagen."

"Narigat ti naganat, Mike, aglalo no lakaykan. Urnongem ti nabati a pigsam para kadagiti dumteng nga aldaw."

"Sige man laengen... Inka agdigosen. Inton makadigoska, agtaruskanton ‘diay kosina ta isaganakon ti pamigatta."

"Agyamanak unay, Mike. Gapu iti ar-aramidem kaniak, malaglagipko la ngarud daydi nagawan nga immuna nga asawak."

"Langgong a lakay!" kinuna ni Tang Mike ket timmallikuden a napan iti kosina.

Nangala ni Tang Dave iti pagsukatanna. Simrek iti banio. Naannad a nangpusipos iti dua a ballugo ti bath tub ta dina kayat a nalamiis wenno napudot unay ti pagdigosna. Narigat ti agsakit, kanayon nga ipalagipna iti bagina.

Idi sanguenda ti kinirog nga inapuy a nabawangan, saggaysada nga itlog ken saggaysada a suliso nga insagana ni Tang Mike, binidingbiding ni Tang Dave ti taraon sakbay a nagsubo.

"Nasken a balanse ti ipauneg a taraon, Mike," nalamuyot ti ayug ni Tang Dave. "Saan a mabalin nga inaldaw nga itlog. Saan a mabalin nga inaldaw a karne. Kasta met a saan a mabalin nga inaldaw a nateng."


Timek 2

Kanayon a siririingak. Ammok ti kaipapanan ti tunggal karasakas dagiti pinanid a maukrad. Ammok no natingra wenno nakusnaw dagiti balikas a nailanad. Addaak iti alintataoyo, Dave a David idi addaka idiay Sabang a pinasukatam idi nagbalinka nga Amerikano. Nupay naan-anaykan a makipagili iti America, sika pay laeng daydi kaippasngay a David a sinursurotko. Ti isipmo, pinessaan dagiti balligi ken pannakapaaymo. Iti man trabaho wenno iti ayat. Iti labes dagiti malukot nga aldaw ken mayaplag a rabii, agriingka latta iti sumuno nga agsapa a kanayon a sumangoka iti daya. A singisingan ti init. Iti uray ania a panawen.

Kaslakayo la agkasingin, Dave ken Mike, a Miguel idiay Saud, manipud idi nagsabat ti dalanyo. No agkuyogkayo, kasla dakdakayo ti tao iti lubong. No adda kanen ti maysa, kanenyo a dua.

Maysa la ngata a nginabras ti uratyo ti di nagsilpo: saan a masnop ti sanguam, Mike, no agriingka, daya man wenno laud, abagatan wenno amianan. Agpadakayo a nakadata no maturogkayo. A kas man la tangtangadenyo ti bobeda ti langit. A tunggal rabii a panangsappuyot ti iddayo iti naduri a bukotyo, kas man la mapespessaan ti agbukar nga agsapa. Saan a mailinged kaniak nga adda banag nga im-imluyan ti mugingyo, a kas man la tagtagiurayyo ti adu pay nga agsulbod nga aldaw. Nasalun-at ti panangarakupyo iti agbukar a lawag. Sika, Dave, sanguam amin malaksid ti pananglikliklikmo iti laud; agingga a kabaelam dimo kayat ti sumango iti laud...



1. Panagsusulbod: Main Street Plaza

Ni Tang Mike ti pinagmaneho ni Tang Dave iti kotsena a Thunderbird 77. Di kayat ni Tang Dave ti agmaneho ita ta malaglagipna manen ti Puraw nga asawana a nangpanaw kenkuana. Kas iti panagsulbod dagiti uggot ken panagbukar dagiti sabong, nalasbang nga agsubli iti lagipna ti Puraw iti kastoy a panawen.

Nagsikkko ni Tang Mike iti kanawan nga agpadaya iti Lancer Way manipud iti Kalye Harvey a yan ti apartmentda. Saanen a mailinged ti kaadda ti Spring (Panagsusulbod) iti panagsulbod ti nadumaduma a saringit dagiti kayo a nataratar iti igid ti kalsada, kasta met ti nabun-as a panagsampaga dagiti tulips nga amarilio, bioleta, puraw, wenno nalabaga ti sabongda iti paraangan dagiti balbalay. Adda pay la ti lamiis nga imbati ti napalabas a Winter (panawen ti niebe, nga ad-adda nga ammo dagiti Filipino iti America nga isno, saan a niebe), a mangpaspasalibukag iti rikna ni Tang Mike.

Magustuan ni Tang Mike ti agmaneho ket kaykayatna pay a suroten dagiti side streets ta makarit ti kabaelanna iti sango ti manibela. Ken maadalna dagiti lugar, uray no masansanen a pagpagnaanna.

Nagsikko ni Tang Mike iti 2700 West a nagbaetan ti City Hall ken ti Valley Fair Mall, sa nagpadaya iti 3500 South a kumamang iti Freeway I-215 nga agrikus iti county. Nagpaamiananda iti I-215 sada simmiasi iti I-80 a mangbeltak iti puseg ti siudad sada kimmamang iti 600 South ken nagpaamianan iti 200 West. Nagparada ni Tang Mike iti ikub ti Dees' Restaurant iti North Temple ket nagnagnadan a nagpadaya a kumamang iti Main Street Plaza iti nagbaetan ti City Temple ken ti Administration Building. Iti amianan a sikigan ti North Temple, nabileg ti takder ti Conference Center a mangtannawag iti Temple Square iti abagatan ken makidinnaer iti kapitolio iti amianan a daya. No makitkita ni Tang Mike dagitoy a buya, aglalo iti Spring, malagipna nga idilig ti Saud a kabakiran ti aglawlaw. Sinukog ti Nakaparsuaan ti Saud idinto a tao ti nangsukog itoy siudad a nagbalinen a lubongda.

Iti dayta nga agsapa ti Sabado, adun ti nadanon da Tang Dave ken Tang Mike nga agpalpalabas iti oras iti plasa. Nalalangto dagiti pandaka a kayo a parparungbuen dagiti namaris a tulips iti aglawlaw. Iti tengnga ti plasa, nalitnaw ti bassit a sementado a dan-aw a paglalangoyan ti agduduma ti marisna nga ikan a dandanuman dagiti babassit a fountain iti aglawlaw ti dan-aw. Paggugusto dagiti turista a sarungkaran daytoy Main Street Plaza a dua a tawenna pay laeng. Agduduma ti puli dagiti tao nga agisaw-isaw.

Iti nagtugawanda a sementado a banko, insursurot ni Tang Dave ti panagkitana kadagiti agpaamianan ken abagatan iti plasa. Agsisinnabat, agsisinnibbaingda. Dagiti ubbing aggagarikgikda a kibin dagiti nagannak kadakuada. Dagiti agkikibin nga asmang adda bituen iti agsapa kadagiti matada.

"Dekahon a biag," kinuna ni Tang Dave, nga awan ti masnop a nangitu-
ronganna.

Tinaliaw ni Tang Mike, ngem nagtalinaed a naem-em dagiti bibigna.

"Mike, ammom kadi a dekahon met ti biagta?"

"Amangan no kunam pay a delungon?" kinuna ni Tang Mike a dina tinaliaw ni Tang Dave.

"Paggapgapuan ken pappapanan ti tao?" Insungo ni Tang Dave dagiti tao.

"Kasda met kenka, a. Apay nga addaka ditoy? Apay a dika nagnunog ‘diay San Juan? Adu a gapu ti panagtawataw ti tao. Ngem kas kenka, kas kaniak, diak maawatan no apay a ditoy ti nangipalladawan ni gasat kaniak. Kalpasan ti ipupusay daydi nagawan, nga awan ti naibatina a bunga a katakunaynayko koma, ti la addan a naturturongko iti America. California, Delaware, Florida, sa ditoy..."

Pimmuskol ti tao iti plasa. Manipud iti City Temple, naragsak dagiti apagkallaysa a Puraw ti nobia ken Nangisit ti nobio a rimmuar iti inaladan ket nagturongda iti plasa, a kaduada dagiti kabagian ti agsumbangir. Nagreretratoda, ken saan a maymaysa ti mangibidbideo kadakuada.

"Nasayaat a panaglaok ti puli," nakuna ni Tang Dave.

Naulimek ti grupo dagiti apagkallaysa a simrek iti ikub ti templo.

Immakar da Tang Dave ken Tang Mike iti laud a ligason ti Main Street Plaza, nga aw-awaganda iti Temple Square, iti pingir ti City Temple iti abagatan, nga abagatan met ti Tabernacle Building a kasla napakleb a kagudua ti dakkel a lubong--nasuroken a sangagasut ti tawen ti pasdek. Kas iti plasa, nalasbang ken namaris dagiti tulips ken dadduma a kaykayo. Naumbi ti ayug ti kanta dagiti kameng ti Tabernacle Choir nga agen-ensayo iti kantaenda iti sumuno nga agsapa ti Domingo. Dinomingo nga ipabuya ti Bonneville Communications iti telebision ti Tabernacle Choir.

"Kas man la paraiso ditoy, Mike!" Nagkidem ni Tang Dave a nangnanam iti maipatpatayab nga ayug iti Tabernacle Building.
Iti South Temple, iti ruar ti Temple Square, adda bassit a grupo nga agididiaya iti polieto ti pammati a maigidiat iti itaktakderan ti City Temple. Nadagsen ti nabanayad a litaklitak ti landok a sapatos ti nangisit a kabalio a nagguyod iti karuahe iti South Temple.


Timek 3

Awan gawayko a mangtubeng iti gagemmo, Dave. Adda dagiti paltiing iti isipmo, babassit a timek, a kayatko a timudem. Ngem dayta a bileg nasken a sika a mismo ti dumngeg. Adda paglintegan iti biag a nakaitalimudokan ti rebbengek ket agingga la dita ti agpang a pagaliwaksayan ti kabaelak.

No kayatmo a gaw-aten dagiti bituen a naririmat iti panawen ti kalgaw a pannakatubay dagiti baro a padas, awan gawayko a mangtubeng. Ammok nga adda pagpatinggaan ti kabaelam a gaw-aten. Ngem no adda bilegmo nga agtayab iti tangatang, ala ket surotenka iti sadino man a turongem. Tangay tumadtadem ti panagriknam iti kaaddak.

Nalaglag-an a tenglenka, Mike, ta no ullawka koma, nababa ti tayabmo. No ania ti adda a makan isu ti isubom. Awan dumam iti nataengan a bulong iti kalgaw nga agur-uray lattan iti agek ti sumuno nga aldaw.



2. Kalgaw: Timpanogos Cave

Kas paset ti panagsagana da Tang Dave ken Tang Mike iti ipapanda iti Timpanogos Cave National Monument iti Sabado, napanda naggatang iti masapsapulda iti Market Square. Gimmatang ni Tang Dave iti Noni Gold, ti nakabotelia a tubbog ti apatot a naaramid kano iti Hawaii, a pagpakiredna, malaksid iti binotelia a danum kas balakad dagiti nagdamaganda.

Sangkarengrengna ni Tang Mike a gumatang met iti ania man a masapulna, ngem nagkedked ti naud-udi. Awan arisgarna a sumang-at iti Timpanogos ket no di la gapu iti adu a panangpilit kenkuana ni Tang Dave, adayo a mapanunotna ti mapan iti dayta a lugar.

Dandanin agngalay ti Summer ket mariknan ti kinnit ti darang ti init. Tumingtingra metten ti nadumaduma a maris dagiti bulong—amarilio, berde, bioleta, nalabaga, ken adda pay asul ken puraw. Uray ti globe willow tree iti sidiran ti apartmentda, pinatayengtengen ti Summer ti berde a bulongna nga apagapaman nga indayonen ti nalanay a pul-oy.

Nasapa a nagriing ni Tang Dave. Nasapa a nagdigos. Nasapa a nangisagana iti masapsapulna—insakemanna metten ni Tang Mike, a pangay-ayona a mangkadua kenkuana. Sigud nga isu ti dagdagdagen ni Tang Mike, ngem baliktad ita.

"Dimonto pagbabawyan ti isusurotmo kaniak," kinuna ni Tang Dave bayat ti panagmanehona nga agpaabagatan iti I-215 a kumamang iti I-15. "Dakkelto a padasmo iti unos ti panagbiagmo ti isasang-atmo iti Timpanogos."

"Unos ti panagbiagko?" Nagarko ti kiday ni Tang Mike. "Naimbag koma no ubingak pay. Ngem daytoy nga edadko... Masdaawak no apay nga arisgaram pay la ti sumang-at."

Imbes a sumungbat ni Tang Dave, inyintekna ti panagkitana iti masanguananda a nakaiban-uyatan ti I-215. No dadduma, kumita iti agsumbangir a sikiganna. Bay-anna lattan a saligan dagiti kaskasero; maysa pay amkenna nga agpalia ti Thunderbirdna a 77 iti ngalay ti freeway. Pengpengdanna ti agdungsa, ta dina maliklikan no kasta nga agmaneho iti nawatiwat. Dina impilit a ni Tang Mike ti agmaneho, amangan no ad-adda a di sumurot.

Pinunnona itay iti gasolina ti tangke ti luganna ngem dandanin nagudua idi dumanonda iti pagawatan ti sangaili ti Timpanogos Cave National Park nga inipit ti dua a naursa a dadakkel a bantay. Kasla umuli nga uleg ti kalsada ket dayta ti ammona a nalaka a nakaibusan ti gasna. Adun ti nadanonda a turista nga agur-uray iti kaduada a mangbuya iti videotape maipanggep iti Timpanogos. Ti rasonda a mangipabuya: tapno adda gundaway dagiti turista nga agsanud no kas pangarigan ipapanda a dida kabaelan ti sumang-at. Ngem makaay-ayo ketdi ti panangilawlawag ti natudingan a mangilawlawag ket awan ti nagtukiad malaksid ni Tang Mike.

"Diak patien a kabaelak pay nga ulien," kinunana idi maibaga a maysa a milia-ket-gudua ti kaatiddog ti akikid a desdes nga umuli. Agarup a tallo ribu a kadapan ti kangatona. "Sika lattan ti agtuloy, Dave. Urayenka laengen ditoy. Awan duaduak a diak kabaelan ti sumang-at."

"Addata la ngaruden ditoy," kinuna ni Tang Dave. "Sumang-attan. No kabaelan dagiti babbai, dita ketdin kabaelan?"

"Ubbingda. Data ngay?"

"Kabaelanta, ania ketdin!"

Ket gimmatang ni Tang Dave iti tiketda uray di pay nagwen ni Tang Mike. Napan nangala iti kotse iti sagduduada a botelia ti danum ket impabitbitna ken ni Tang Mike ti dua.

"Imulam iti panunotmo a kabaelam," kinuna ni Tang Dave idi rugiandan ti sumang-at. "Ken dimo pampanunoten ti kaatiddog ti desdes nga agpangato."

Kasla naikitikit nga uged ti desdes a kimmalipkip iti naursa a bakrang ti bantay. Bato ken saggaysa a kayo ti adda iti kanigid a bakrasna a no tangaden kurang la marung-ad ti tengnged. Kakaykaywan iti derraas a kanawan a di mangngeg ti pagdissuan ti bato nga agtulatid.

Dida pay nakaaddang iti duapulo, agranetreten dagiti tumeng ni Tang Mike.

Awan ti ranetret dagiti tumeng ni Tang Dave, gapu ngata iti binigat a panagwatwatna, ngem mariknana metten a kasla umer-erteng dagiti piskelna.

"Agsardengta pay!" inyanal-al ni Tang Mike. Timmangad iti papananda. "Adayo pay!"

"Dika tumangtangad," kinuna ni Tang Dave. Intuloyda ti sumang-at. "Italimudokmo ti panagkitam iti dalan. Dika kumitkita iti baba... iti derraas."

Adda dagiti pagestasionan nga agkuna no mano pay a kadapan ti sang-atenda. Adda saggaysa a masabatda.

"Adayo pay?" no kua saludsoden manen ni Tang Mike iti masabatda.

"Adayo pay!" isungbatda. "But amazing!"

Nakamakam ida ti pangrapisen a lalaki nga adda sakbatna a gitara.

"Hello, guys!" kinunana. "Are you okay?"

"I'm dying!" inyanangsab ni Tang Mike.

"Asidegen, ‘nia?" dinamag ni Tang Dave.

"Adayo pay," kinuna ti lalaki. "Ngem makadanonkayonto. Siak, maminduaak a sumang-at iti makalawas."

"Apay nga adda gitaram?" dinamag ni Tang Dave.

"Adda balasang idiay ngato a magustuanna ti aggitara," kinuna ti lalaki. "See you later." Ket pinartakannan ti simmang-at.

Napanganga ni Tang Dave. Iti askaw ti lalaki, kas man la magmagna laeng iti patad. Awan sa pay sangapulo nga addang ti napagnada idi agsardeng manen ni Tang Mike.

"Diak kabaelanen, Dave!" inyal-al ni Tang Mike. "Naibusen ti angesko!"

"Uminumka," kinuna ni Tang Dave.

Nakamakam ida ti panglukmegen a babai. "Hi, guys!" inkablaawna. "Are you okay?"

"Yes, we are," kinuna ni Tang Dave.

"No, I'm not!" kinuna ni Tang Mike. "I'm dying!"

Nagkatawa ti babai. Imbagana nga adda la iti panagsanay. Mamitlo kano iti makalawas a sumang-at.

"Nasken laeng," kinuna ni Tang Mike a nangisursurot iti panagkitana iti babai nga agarup itarayna pay ti sumang-at. "Adu pay ti nasken a regregenna!"

Agkuy-os ti rusok ni Tang Mike no mailaw-an a kumita iti derraas iti sikiganna iti kanawan. Agkarawa iti kanigid a mangsapul iti pagkaptanna.

Agritturittuok metten dagiti tumeng ni Tang Dave ngem saan a nagpadpadlaw. Agkuy-os met no kua ti riknana, ken angsaben metten ngem adda timek iti isipna nga agkunkuna: kabaelam, Dave, kabaelam!

Agdua nga orasen a sumangsang-atda ta umas-assidegen ti panagsardengda. Adun ti nakalabas kadakuada a sumang-at, ken nasabatda a sumalog. Dandanin agmatuon ket pumudpudot ti aglawlaw, malaksid kadagiti pasetna a nagbalayan ti isno a di nabaelan a rinunaw ti kalgaw. Iti umuna a gundaway, immapay iti panunot ni Tang Mike nga asidegen ti pagtungedan ti biagna. Pabasolen ti panunotna ni Tang Dave, ngem babalawenna met ti bagina ta dina impetteng ti nagkedked iti awis ti gayyemna.

Nakadanonda iti pagpaknian a kasla agbibitin iti rangkis iti pangrugian ti nabati nga apagkatlo ti desdes. Aglamiisen ti ling-et ni Tang Dave ket saan a ganggannaet kenkuana dayta a rikna. Partaan ti pasungadenna a madi a rikna. Idalupisakna la koma ti kunana iti uneg ti pagpaknian ngem ad-adda a maulaw iti angot. Kinaaduna ti imminum. Dina impadlaw ti riknana ken ni Tang Mike idi rumuar.

"Asideg kanon!" kinunana nga umis-isem. Iti unegna, indawatna a maikkan pay iti umdas a pigsa.

Nagtugaw ni Tang Dave iti ruar ti pagpaknian bayat ti isusublat ni Tang Mike. Inwarasna ti panagkitana iti amianan, daya, ken abagatan. Iti amianan, nababbaba ti bantay ngem iti yanda. Iti daya, naursa a derraas, ket iti ipapanna nga alimpatok, nakitana ti ipus ti dana a sursurotenda. Iti abagatan, nakarit dagiti tangkiran a kayo nga agbibitin iti bakras ti bantay. No kumita koma ni Tang Dave iti laud, makitana ti nagtamedan ti dua a bantay ket iti nagngangaanda, maitangkarang ti tanap ti Timpanogos ken ti nagsikogan ti Karayan Jordan. Ken inaldaw a lumnekan ti init. Matannawaganna koma ti sangabukel a laud a paginanaan ti agtulid nga aldaw.

Dina kayat a panunoten nupay ammona nga adda sadiay ti Karayan Jordan—no apay nga impasurotda ti nagan dayta a karayan iti Karayan Jordan idiay Israel, paset dagiti banag a likliklikanna a lagipen.

Nakatulong ken ni Tang Dave ti panagtugawna iti kayo a bangko bayat ti panangurayna ken ni Tang Mike. Idi sarunuenda dagiti padada a turista, adda bassiten kiredda a nangbilang kadagiti askawda. Dandanidan maibus ti sagsangaboteliada a danum. Ngem saan a kayat a sagiden ni Tang Dave ti maikadua a botelia ta saganana iti isasalogdanto.

Pinadasna a di panunoten ti panagsang-atda. Ketdi, pinagsalana ti panunotna iti Noni Gold nga imminumanna iti tallo a kutsara itay agrubuatda iti apartmentda. Ken dagiti naragsak a kalmanna. Ken liniklikanna ti kimmita iti ngato ken iti baba. Ngem kadarrato a taliawenna ni Tang Mike. Sangkakunana nga asidegdan. Ngem ammona nga ul-ulbodenna ti bagina ta uray isu ket maganatan metten a makadanon iti ngato. Nasuroken a dua nga orasda a sumangsang-at. Kasano pay ngata ti kapautda a sumangat?

Tangadenna koma ti init ngem dina kayat a maammuan a dandanin agmatuon. Ngem uray no kasta, ammona a kasta ta makitanan ti anniniwanna, a kayatna a sawen, nagparangen ti init iti naglingedanna a mungay ti bantay a sangsang-atenda. Madamdama pay, agligsayton; agin-inayadton nga aglemmeng ti init iti laud.

Nakapamin-anoda pay a nagsardeng. Dida metten mabilang no mano ti nanglabas kadakuada a sumang-at ken nasabatda a sumalog. Ita a nasaludsod ni Tang Dave iti unegna: ania ti maganabna iti nagpagusanna a sumang-at? A mapan mangkita iti nalatak a kueba iti tuktok ti Timpanogos? Apay ngamin nga iti pay tuktok ti bantay ti nagsaadan dayta a kueba? Ania a talaga ti adda iti uneg dayta a kueba?

Tinaliaw ni Tang Dave ni Tang Mike. Kasla bilbilangen ti naud-udi ti askawna, a nakadumog, a kasla awan tao iti asidegna.

"Welcome to the Timpanogos Cave National Park!" Nasinga ni Tang Dave iti nabara a kablaaw ti naisem a babai.

Addadan iti pantok!

"Nakitam!" Nagrimat dagiti mata ni Tang Dave a nangsipat iti abaga ni Tang Mike a kasla agdudungsa a ganador dagiti matana.

Iti ngiwat ti gukayab, narikna ti Tang Dave ti nalamiis a sang-aw nga aggapu iti uneg. Adu ti nakakaskasdaaw a banag nga inlawlawag ti giya. Naglaon iti tallo a kueba iti ginasut nga agduduma ti sukogna a calcite wenno taredted a nagbalin a bato a pimmirak wenno bimmalitok ti marisna. Natitiradda. Kangrunaanna ti pannakadiskobre iti gukayab. Daydi bunggoyda ti immuna a nangdappat iti daytoy nga estado ti America. Awan ti danum idi iti aglawlaw ket ti la nagsapsapulanda agingga a nakadanonda iti dapan ti Bantay Timpanogos. Manipud sadiay, nakakitada iti tugot ti leon; adda pammati a no agsapul ti leon iti danum uray bantay ulienna. Sinursurotda dayta a tugot agingga a nakadanonda iti yanda ita. Bassit kano ti serkan idi punganay, ngem pinadakkelda. Tapno nasaysayud ti pannagna wenno yuusok dagiti turista, napanunotda a nayonan wenno ilawa ti abut ti kueba. Inikkanda pay iti silawna a bombilia. Maysa a nakaskasdaaw a bileg ti tao ti panagisang-atda kadagiti inaramatda. Adu ti tektites nga imbaga ti giya a ditoy laeng a lugar ti pakasarakan.
Nupay talaga a nakakaskasdaaw dayta a lugar, saan a naaw-awatan ni Tang Dave ti nangngegna. Ti napateg kenkuana, natungpalen ti panggepna a sumang-at iti dayta a bantay.

Sabali a ridaw ti rimmuaranda. Apaman a nakapagpipinnakadada kadagiti kaduada a simmang-at, ken kadagiti mangimaton iti kueba, immunan ni Tang Dave.

Nagsardeng iti wangawangan ti dana a sumalog—sabali ti sinang-atanda a nagturong iti sinerkanda iti dana a nangsabat kadakuada iti rimmuaranda, ngem agsabatda met la iti saan unay nga adayo. Nagbannikes ni Tang Dave a simmango iti laud: iti umuna a gundaway. Ket kas man la nalawa nga isem ti nagkayangan ti dua a bantay a nangsabat kadagiti matana.

Kinuna ni Tang Dave ken ni Tang Mike: "Makitam! Makitam!"

Ngem iti panagsalogda, kasla nakabirkakak a buaya ti derraas a makaalimpayeng ti kaunegna.


Timek 4

Naimbag la ketdin ta sabali ti naikudi a rebbengek. Iti lubong a paggargarawak saan nga agtulid ti oras ket diak pampanunoten ti panaglakayko a kas kadakayo, Dave ken Mike. Awan reklamok iti tunggal darikmat a pannakipulpulapolko kadakayo. Diak sintiren ti kettang ken pulkokko, agur-urokkayo man wenno agkatkatawa.

No man is an island, kunada. No baliktadek ngata, a no island is a man? Hmm. Saan a nasken kadakayo a nasinged nga aggayyem, ngem ammok nga ammoyo a kasta, ta no dadduma ket denggenyo ti nakapsut a timekko a manmano ti makaammo a dumngeg. Wenno makaammo nga adda kasta a timek a ti kaunggan ti pudno a makangngeg.

Maawatak no apay nga alusiisenkayo. Ngem diak la ammo no maawatanyo a nasken a masurot ti linteg ti nakaparsuaan. Narigat kadi nga awaten ti panagtulid ti panawen? Ti gundaway a pannakaipusing iti sangkatawan?



3. Autumn: Antelope Island State Park

Agluomen ti bulong dagiti kayo iti igid ti freeway iti dandanin agngalay ti Autumn wenno Fall wenno panagreregreg ti bulong, iti arinunos ti Oktubre. Pati ti globe willow tree iti abay ti apartmentda, natangkenanen dagiti bulongna ket saan a mabayag agregregdanton. Iti uppat a pannakadasig ti panawen iti America, daytoy a panawen ti di magustuan ni Tang Dave. Awan ganasna nga agpasiar, kaykayatna koma ti agkumeg iti apartmentda, ngem napaut unay ti tallo a bulan a dina panagaliwaksay. Saan nga umdas ti binigat a panagwatwatna tapno maiwagsakna ti pulkok nga agpilit nga agukop iti mugingna. Ken ti lamiis a mangmulmulmol kadagiti dakulap ken dapanna.

Sursuroten ni Tang Mike ti 65 m/hr a pagsurotan iti partak ti panagpataray iti Freeway I-15, ngem kayat ni Tang Dave a nabumbuntog koma.

Saanda nga agin-innuni, nagintuturog ni Tang Dave. Dina la koma kayat nga iti Antelope Island State Park ti pangpalabsanda iti sumagmamano nga oras, wenno iti sangabukel nga aldaw ti Sabado, kas ita. Ngem bagi ita ni Tang Mike a pinilit a sumurot kenkuana. Agarup sangapulo a milia ti kawatiwat ti I-15 a panurnorenda manipud iti Harvey a yan ti apartmentda sadanto sumiasi nga agpalaud iti bassit a kalsada a kumamang iti pito a milia ti kaatiddogna a rangtay a namagsilpo iti parke ken iti siudad ti Syracuse iti nalawa a Great Salt Lake.

Ania ti adda ditoy a parke a mangparasuk iti regget? naisip ni Tang Dave. Naiputputong ti Antelope Island State Park iti tengnga ti Great Salt Lake. Awan ti nalangto a buya iti uray ania a panawen. Disierto ti kaaduan a pasetna, malaksid kadagiti ruot a paggugustoda ti agbiag iti kasta a lugar. Ngem adda pagpastoran, wenno ranso, nga isu ti Fielding Garr Ranch. Adda pay visitor's center. Adu kano ti turista a sumarsarungkar apaman nga agngalay ti Spring agingga nga aggibus ti Autumn.

Nasinga ti panagpampanunot ni Tang Dave idi agbanurbor ken agaludaid ti Thunderbird 77. Namulagatanna ti pananglukat ni Tang Mike iti sarming iti batogna ket adda yaw-awatna iti tao iti gate. Addada gayamen iti pagentradaan.

"Enjoy your stay!" kinuna ti tao.

Enjoy? naisip ni Tang Dave.

Nagbanurbor manen ti Thunderbird 77. No dadduma agsaiddek ket dandani la maawanan iti anges.

"Dinatan sa met maidanon ‘toy batmanmon!" angaw ni Tang Mike.

"Nasayaat tapno saanta nga agtultuloyen," saan nga immisem ni Tang Dave. "Dita pay nakadanon, nabannogakon!"

"Nabannogkan? No magmagnaka nga agawid, dika ngata mabannog? Laglagipem, nasurok a duapulo a milia ti kaadayo ti Harvey. Naimbag koma no adda lumabas a Greyhound wenno UTA ditoy. Awan mayat nga agilugan kadagiti dida am-ammo."

Saan a nagtimek ni Tang Dave. Naalsem ti rupana a nangipalladaw iti panagkitana iti abagatan ken no dadduma iti amianan a sikigan ti rangtay—sabali a kita ti rangtay ti daldaliasatenda; awan adigi ken paradipadna ta ginaburan dagiti nagaramid ti nakaiban-uyatanna. Inrantana ti di kumita iti laud a masanguanda, a pangipadlawna ken ni Tang Mike ti isesekkad ti riknana a mapan.

"Bagim idi idiay Timpanogos, bagik met ita ditoy," bangbangir ti isem ni Tang Mike. "Amanusta laengen, gayyem. ‘Tay kunadan, give and take."

"'Nia pay koma ti maaramidak?" kinuna ni Tang Dave. "No adda la koma kabsatko, wenno kabagiak nga asideg ditoy, wen man, ta pagan-anoka met a kadua!"

Nagpaggaak ni Tang Mike. "Dayta ket!" kinunana. "Awan kabsatmo, awan kabagiam.... kastaak met. Di kapilitan a datan ti agkabsat. Kayatmo man, wenno kayatko man wenno saan."

"Malas!"

"Oy, saan. Nagasatta ketdi. Apay, kunam? No sika ti maibusan, wenno siak ti maawanan, addaka a sumaranay wenno addaak a pagsadagam. Malagipmo ‘di pannakapukaw ti pensionmo iti koreo? Ken ti panangputedda iti SSI-ko gapu iti biddut ti gobierno? Kasano koma ti biagta no awan ti tunggal maysa kadata?"

Idi makadanonda iti Antelope Island State Park, nabayag a nagrikusrikusda sakbay a nakadanonda iti Visitor's Center. Nasdaaw ni Tang Dave ta iti baet ti pannakaiputputong ti parke, saan a kasta ti ipasimudaag dagiti adda iti sentro. Awan dumana kadagiti babassit a pasdek a masarakan iti siudad. Kompleto dagiti masapsapul dagiti turista.

Ken adu ti tao! Putputong a lugar ngem adu ti tao? Ubbing, nataengan, ken adda pay agsisinnanggol nga agpaparang ti pusegda. Nagmurarareg ni Tang Dave. No man is an island?

Ad-addan ti siddaaw ni Tang Dave idi mapanda iti Fielding Garr Ranch. Iti panagkitana, awan met unay ti kasano a ruot a kanen dagiti baka ken kabalio iti pasto, ngem nalulukmegda. Kasano nga agbiag dagitoy iti kastoy a lugar? naisipna. Wenno adda ngata mangip-ipan iti kanenda? Kasano ti biagda iti Winter?

Napanda iti linong ti maysa a pagtutugawan ket sadiayda a nangaldaw. Natangkenen ti darang ti init ngem alep-epen ti pul-oy a pakpakauna ti Winter. Makapasaguyepyep ti pul-oy ket in-inut a tininnagna dagiti kalub ti mata ni Tang Dave, a dinuayya pay ti nakataltalna a rimat ti agin-iniin a bukot ti danum. Nakaul-ulimek ti aglawlaw, a manmano a singaen ti
nasinggit a garikgik dagiti ubbing iti sabali a pagtutugawan.

Naisip ni Tang Dave: Nargaan ti Antelope iti saklot ti Autumn iti puseg ti Great Salt Lake!


Timek 5

Adda imeng ti barukong a pabaraen ti tunggal pitik ti darikmat. Kas met marikriknak ti saligemgem iti kaungganyo, Dave ken Mike, iti kas man la kaawan ti mangipateg kadakayo no di dakayo met la a dua. Ti timekko nga ipalpaltiingko kadakayo, sumagsagepsep iti panunotyo ta kasapulanyo ti anem-em ti tunggal maysa. Ipitpitikko kadakayo a nasken a pagkaysaenyo ti panunot ken riknayo ta dakayo la ti makaawat iti bagbagiyo.

Agingga a dumteng daydiay napateg a panawen. Kayatko nga awatenyo ti paltiingko a tallopulo-ket-maysa laeng ti aldaw ti Disiembre...



4. Winter: Park City

"Daytoy panggepko a papanan, nasken a saanko a bukbukod a pangngeddeng," kinuna ni Tang Dave iti maysa nga aldaw a panagbuybuyada ken ni Tang Mike iti telebision. "Nasken a pagtulaganta. No dimo kayat, saan a matuloy. Ngem nasken met a mangisingasingka iti papananta. No ania ti kunam, isuratmo iti papel ti panggepmo, kasta met kaniak, satanto pagdiligen. Iti kasta maliklikan ti pinnabus-oy."

Kasta ti napasamak. Ket iti maysa kadagiti manmano a panagtunos ti kapanunotanda, nagkaysada a mapan iti Park City.

Agpadada a di pay napan iti dayta a siudad a kangrunaan a pagiiskian iti Winter, aglalo no nabengbeng ti nagtinnag nga isno.

Ken ni Tang Mike, kayatna a makita a personal dagiti nalaing nga agiiski. Mano a tawennan ditoy kunkunada nga estado ti isno ngem di pay nakabuya a personal.

Ken ni Tang Dave, kayatna a padasen ti agiski. Tunggal makabuya iti agiiski iti telebision, agungar ti riknana a mangpadas met. Nakaim-imas ngamin ti riknana nga agbuya, ket iti isipna, naim-imas pay ngata no isu a mismo ti adda idiay nga agtayabtayab. Patienna a saan a paglalakayan ti ania man nga aramid no napigsa ti ragutmo a mangaramid. Kayatna a paneknekan a saan pay a naladaw iti kas kenkuana.

"Sika ti agmaneho a sumang-at," kinuna ni Tang Mike.

Saan a nagkedked ni Tang Dave.

Ipakitana ken ni Tang Mike a saan a maaliaw nga agmaneho uray iti nabengbeng nga isno. A kabaelanna nga iturong ti Thunderbird 77 iti baet ti kinalakayen ti luganna.

Iti aldaw sakbay ti isasang-atda iti Park City, napan gimmatang ni Tang Dave iti Deseret Industries iti segunda mano a sapatos a nairanta a pagiski. Dina imbagbaga ken ni Tang Mike; dina impakpakita. Kayatna a sorpresaen ti gayyemna.

Nupay aggidiat ti pampanunotenda, agpadada a nasaranta a nagrubuat. Agpadada a nasaranta a limmugan iti Thunderbird 77. Iti panangunor ni Tang Dave iti I-80 nga agpadaya nga agturong iti Park City, nagdanggayda a nangpasurot iti Top of the World a kanta daydi Karen Carpenter a maipatpatayab iti stereo. No manen, agdespasio ni Tang Dave no madlawna nga agkabsiw ti pilid ti lugan no makadalapus iti nagbalay a yelo. Natangken ken nagalis ti yelo ket adu ti maak-aksidente a motorista no agkibaltang ti panagmanehoda.

Dandanin agtindek ti init a simmirip iti ulep a nabati iti limmabas nga isno iti napalabas a rabii idi makadanonda iti Park City. Adun ti turista ket kurang la nga aglibiang dagiti convenience store iti wangawangan ti parke.

Bayat ti panangbuya da Tang Dave ken Tang Mike kadagiti agiiski nga agpangato ken agpababa kadagiti galunggalong a pagandaren ti koriente, nadlaw ti naud-udi ti sakbat ti gayyemna. Saan a nagtagtagari ni Tang Dave, a nagpamarang a napasnek a mangbuybuya kadagiti agtayab nga agiiski.

Kaaduanna a turista ti adda ramitna a para ski, malaksid la ti nabengbeng a pagimeng a nangbalkot iti bagida. Adda met pagimeng ti dua a lallakay ngem saan a kas iti dadduma. Nagboneteda, ken sinupotanda dagiti imada. No adda agtayab nga agiski, maipaspasurot ti bagi ni Tang Dave, a kunam no agilus-ilus met. Idi kuan, inruarna ti ginatangna nga snowshoe ket insukatna iti sapatosna.

"Ay, ay, dika agar-aramid!" Nalagawan ni Tang Mike.

"Padasek laeng," kinuna ni Tang Dave. Iti unegna napinget a nagkuna: kabaelak, ania ketdin!

Ket nagna iti kayeluan. Idi damo, sinintirna ti bagina. Mayat! Agarup sangapulo a kadapan ngata ti kaadayona iti dapan ti kayeluan.

"Saan, Dave, saan!" naglagaw ni Tang Mike idi irubuat ni Tang Dave ti agpakuyasyas.

Ngem nagkuyasyasen ni Tang Dave.


Timek 6

Ala wen, Dave. Ala wen, Mike. Itoy a gundaway ammok a nalawagen iti mugingyo no aniaak.

Imdenganyo ti timekko. Imdenganyo: Addaak kadakayo, addaak iti tunggal tao...



II. Pangrikep

Naulimek ni Tang Mike a mangbuybuya iti gayyemna a natalna a matmaturog iti kama a nakaulsanna iti puraw. Maikadua nga aldawnan iti LDS Memorial Hospital. Nakatalupak ti kanawan a takiagna a naipalek iti nabuntuon a timmangken nga isno idi maipakuyasyas. Di pay manamnama ti doktorna no kasano ti kagrabe ti tengngedna. No kaskasano, amangan no napalsian ti spinal cord iti teltelna. No kasdiay, agnanayonton a baldado.

"Kaasiam ti gayyemko, Apo!" nagraed ti timek ni Tang Mike a giddan ti panangpiselna iti kanigid a dakulap ni Tang Dave.
Dandanin lumnek ti init iti laud idi agkuti ni Tang Dave.

Napataliaw ni Tang Mike nga agdudungsa iti tugawna. Bassit la ti naiturogna manipud idi kalman a panangitarayda iti gayyemna iti hospital.

Nagmulagat ni Tang Dave.

"Dave... Dave!" Napalua ni Tang Mike.

Namaga ti isem ni Tang Dave. "Dika agdanag, Mike. Kabaelak daytoy," apagasngaw ngem napnuan namnama ti timekna. Kimmita iti nakalukat a tawa iti kusayanna a sumango iti laud. Kasla adda natimudna a bassit a timek a nagkuna: Adda met laudmo, Dave.

"Agawaam ti agpalaing, Dave..."

"Napintas ti laud, Mike," nalukay ti isem ni Tang Dave.





Kunkunada (0):


Post a Comment



<< Parupa